Tüm belediyeler kendilerine ait olan işletmelerde nakit ödeme kabul etmemeye, sadece kartla ve dijital yöntemlerle ödeme kabul etmeye başladılar.
Pek çok yenilikte yıllarca gecikenleri bile bu uygulamayı hızla hayata geçiriyor. Nakitsiz topluma giden yolda süre çok kısaldı çünkü.
Emir büyük yerden geliyor. Bazı özel işletmeler zaten nakit kabul etmeme olayına çoktan başlamışlardı. O tarafta da süreç daha da hızlanacak.
Bu işlerde önce alıştırılırsınız. Rahata, pratikliğe alışırsınız. Aynı durum yaşanıyor. Kartla, QR’la, temassız yöntemlerle ödemenin güzel yönleri gösteriliyor ve yaşatılıyor bize.
Öyle ki bazen ödeme yaparken nakit kullandığımda arkadaki özellikle 2005 sonrası doğumlu olduklarını tahmin ettiğim arkadaşların çok garip baktığını fark ediyorum. Sanki ben çağlar öncesinde kalmışım gibi bakıyorlar.
Oysa nakitin özgürlük olduğunu anladıklarında çok geç olacak. Gerçi bu konfora ben de yeniliyorum. Çünkü bilerek nakit taşımayı zorlaştırdılar.
Yeni düzene geçişi teşvik için 500’lük, 1000’lik banknot bile çıkarmadılar. Cepte ‘yükte ağır pahada hafif’ banknot taşıması zor. Yaşlı sözü gibi dursa da gerçektir: Dokunamadığın, tutamadığın, elini süremediğin senin değildir.
Dijital cüzdanında yüz milyonlar olsa bile bir bloke seni ekmek alamaz duruma getirebilir. Nakit varken kenarda paran varsa dokunup elleyebildiğin, ekmek alabilirsin. Yoksa ve dijital hesaplarına da erişemiyorsan alamazsın.
Nakit kaldırıldığında ise geçmiş olsun. Bir bloke seni yaşarken yaşamaz hale getirebilir. Borç bile alamazsın.
Otoriteye mantıklı sana mantıksız gelen bir kurala uymadığın için bu dediğim başına gelebilir. Mesela aşı olmadığın için banka hesaplarına erişimin kısıtlanabilir.
Önümüzdeki süreç insan hakları, kişisel alanlar, beden özerkliği gibi meseleler bakımından da tartışmalı ve zor bir süreç olacak.
Dilerim bu korkunç ihtimaller ihtimal olarak kalır. Dilerim baskı ve kontrol değil hakim olan özgürlük olur.
Dilerim insanlık kazanır.
